A–Z 2026
Zobacz nagrania wykładów i poznaj szczegóły 10. edycji!
A–Z to bezpłatny cykl wykładów online o funkcjonowaniu w świecie sztuki, indywidualne konsultacje portfolio oraz Letnia Szkoła. Projekt edukacyjny kierujemy do artystów i artystek sztuk wizualnych oraz osób studiujących na uczelniach i wydziałach artystycznych w Polsce.
Wykłady
Hanna Wróblewska: Czy system mnie widzi? Organizacje i instytucje wspierające artystki i artystów.
Czym jest ustawa o zabezpieczeniu socjalnym artysty, na jakim jest etapie wdrażania i co z niej wynika? Jakie są inne dostępne formy wsparcia państwowego i ministerialnego? Jak działają związki i stowarzyszenia twórcze, takie jak ZPAP, OFSW czy ZAIKS?
Hanna Wróblewska – historyczka sztuki, kuratorka. W latach 2010-2021 dyrektorka Zachęty — Narodowej Galerii Sztuki i komisarz Pawilonu Polskiego na Biennale w Wenecji. W latach 2022-2023 wicedyrektorka ds. naukowych i wystawienniczych w Muzeum Getta Warszawskiego. W latach 2024-2025 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Członkini Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych oraz stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA oraz Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM.
Łucja Staszkiewicz: I gdzie tu pracować? O dostępności i wynajmie pracowni artystycznych w polskich miastach.
Jak wygląda dostępność pracowni artystycznych w Polsce? Jakie wymagania muszę spełnić i jakie mam szansę na lokal miejski? Na co uważać przy wynajmie prywatnym, jakie są aktualne stawki?
Łucja Staszkiewicz – badaczka, krytyczka i pracownica kultury. Interesuje się warunkami pracy artystycznej oraz historią sztuki lat 90. i 2000., szczególnie w kontekście przemian w polityce społecznej. Realizowała projekty badawcze i kuratorskie o pracy artystycznej, w tym Pracowa(A)nie artystyczne, czyli jak można pracować twórczo w Warszawie (2025) wraz z Aleksandrą Litorowicz i Mirandą Zarzycką oraz Artystyczne, społeczne, stołeczne. Warszawskie pracownie artystyczne jako mikroinstytucje (2023) wspólnie z Verą Zalutskayą. Na co dzień pracuje w Warszawskim Obserwatorium Kultury, publikowała w „Szumie", „Dialogu" i „Miejscu".
Joanna Rajkowska: Długie przedbiegi. Co się dzieje zanim zrealizujemy dzieło?
Jak prowadzić ścieżkę wyobraźni tworząc sztukę w przestrzeni publicznej? Jak podołać długim procesom i niepowodzeniom? Jak wyjść w teren, słuchać ciała i zostać ziemią?
Joanna Rajkowska – artystka wizualna, performerka. Jej prace obejmują wideo, instalacje, rzeźby oraz działania w przestrzeni publicznej. Rajkowska studiowała malarstwo ścienne na ASP w Krakowie w pracowni prof. Jerzego Nowosielskiego (1993). Rok wcześniej otrzymała dyplom magistra z historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiowała również na uniwersytecie SUNY w ramach programu Studio Semester Programme. Laureatka Paszportu Polityki w 2007. Otrzymała także nagrodę im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven w 2022 oraz Nagrodę Wielką Fundacji Kultury Polskiej za całokształt twórczości. W 2024 roku otrzymała Nagrodę Główną Fundacji Sztuki Polskiej ING za jej wystawę i film Ślepowrony w galerii lokal_30, laureatka Nagrody im. Katarzyny Kobro za rok 2025. Mieszka i pracuje w Warszawie.
Kamila Falęcka i Marcelina Gorczyńska z TURNUSU: Jak robić rzeczy? O poszukiwaniu swego miejsca w świecie sztuki.
Koniec studiów i co dalej? Czy warto zakładać galerię na bazarze? Czy można sprzedawać kawę i sztukę jednocześnie? Jak połączyć eksperyment z profesjonalizacją?
Turnus powstał w 2020 roku jako niezależny kolektyw artystyczno-kuratorski założony przez Kamilę Falęcką i Marcelinę Gorczyńską. W czerwcu 2023 roku, otworzył się przy ul. Wolskiej w Warszawie jako przestrzeń wychodząca poza tradycyjny model galerii. Kierując się przekonaniem, że sztuka rozkwita w swobodnych, towarzyskich okolicznościach, Turnus łączy w sobie bogaty program wystaw i wydarzeń z przestrzenią kawiarnianą jako miejscem spotkań budujących lokalną społeczność.
Joanna Andruszko: Jak promować swoją sztukę?
Co mogę zrobić indywidualnie jako artystka dla promocji swojej sztuki? Jakie kanały komunikacji wybrać? Czego absolutnie nie robić w razie kryzysu? Jak dobrze współpracować z instytucjami?
Joanna Andruszko – promotorka kultury, strateżka komunikacji, kierowniczka Wydziału Komunikacji Instytutu Adama Mickiewicza – państwowej instytucji zajmującej się promocją polskiej kultury na arenie międzynarodowej. Absolwentka Wydziału Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Wrocławskim na specjalizacji Creative Writing. Wcześniej zarządzała działami komunikacji w Zachęcie — Narodowej Galerii Sztuki oraz Muzeum Warszawy. Współpracowała także m.in. z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Fundacją Katarzyny Kozyry, Wydawnictwem WAB i domem aukcyjnym DESA Unicum.
Karol Radziszewski: Jak przetrwać w świecie sztuki? Motyle, nosorożce i inne strategie.
Co warto a czego nie warto robić w trakcie studiów? Ile jest "art worldów" i co z tego wynika? Jakie zmiany przyniosło pojawienie się rynku sztuki w Polsce?
Karol Radziszewski – twórca filmów, fotografii i instalacji, autor projektów interdyscyplinarnych, malarz i rysownik. Absolwent malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Współtwórca kolektywu artystyczno-kuratorskiego Latająca galeria szu szu (razem z Ivem Nikiciem i Piotrem Kopikiem). Wydawca i redaktor naczelny „DIK Fagazine”. Równolegle do sztuki Radziszewski prowadzi działalność badawczą, popularyzatorską i wydawniczą związaną z polską kulturą gejowską. W 2015 roku założył Queer Archives Institute – organizację mającą na celu kolekcjonowanie i prezentowanie sztuki związanej z nurtem queer w Europie Środkowo-Wschodniej. W 2009 roku otrzymał Paszport „Polityki”. Brał udział m.in. w Biennale PERFORMA 13 w Nowym Jorku (2013). Mieszka i pracuje w Warszawie.
Sylwia Krupa: Pasja, obsesja czy miłość do sztuki?
Jak kolekcjonerzy budują relacje z osobami artystycznymi? Co ich motywuje, co cieszy, a co jest trudne w tych spotkaniach? Jak kolekcje i ich profile zmieniają się wraz z upływem czasu?
Sylwia Krupa – wspólnie z mężem Piotrem Krupą fundatorka i członkini Rady Fundacji Krupa Art Foundation. W działaniach Krupa Art Foundation za cel stawia sobie stworzenie nowego, niezależnego centrum poświęconego sztuce współczesnej. Ważnym aspektem misji Fundacji jest upowszechnianie wiedzy o sztuce poprzez działania edukacyjne, debaty i wykłady o kulturze współczesnej. Fundacja popularyzuje współpracę świata biznesu ze światem sztuki, prowadząc m.in. program ART PARTNER. Filantropka i współinicjatorka charytatywnej fundacji Zobacz Mnie, pomagającej dzieciom chorym i z niepełnosprawnościami. Jest absolwentką Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego oraz studiów podyplomowych na wydziale Zarządzania i Informatyki Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Michalina Sablik: Jak stawiać pierwsze kroki za granicą?
Czym właściwie jest kariera międzynarodowa i czy słusznie stanowi jeden z dominujących horyzontów aspiracji artystycznych? Czy wciąż obowiązują hierarchiczne podziały na centra i peryferia oraz gdzie na tej mapie sztuki pozycjonuje się Polska? Jakie są realistyczne sposoby na włączenie się w międzynarodowy obieg sztuki?
Michalina Sablik – historyczka sztuki, kuratorka wystaw i programów publicznych, badająca sztukę jako krytyczne i spekulatywne narzędzie. Od 2018 roku zrealizowała ponad 30 wystaw od undergroundowych przestrzeni do najważniejszych instytucji w kraju. Pracowała jako koordynatorka w Instytucie Adama Mickiewicza (2018-2020) i kuratorka w Galerii Promocyjnej w Warszawie (2020-2023), od 2024 współpracuje z Zachętą — Narodową Galerią Sztuki. Realizowała wystawy i projekty m.in. z Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Zagrzebiu, Kunsthalle.Ost w Lipsku, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, CasCaDas ArtSpace w Barcelonie czy KVOST w Berlinie. Rezydentka MACBA w Barcelonie i doktorantka na Uniwersytecie Warszawskim. Członkini AICA i międzynarodowego kolektywu Identity Crisis Network. Mieszka między Barceloną i Warszawą.
Konsultacje portfolio
W tej edycji konsultacji udzielają:
Kamila Bondar, Adrian Chorębała, Julita Dembowska, Romuald Demidenko, Marianna Dobkowska, Tomasz Fudala, Ewa Gorządek, Michał Grzegorzek, Ewelina Jurasz, Magdalena Komornicka, Kamil Kuitkowski, Szymon Maliborski, Zofia Małysa-Janczy, Zuzanna Mielczarek, Agnieszka Olszewska, Paulina Olszewska, Emilia Orzechowska, Janek Owczarek, Ada Piekarska, Kamila Pierwsza, Katarzyna Piskorz, Agnieszka Rayzacher, Katarzyna Różniak-Szabelska, Łukasz Rusznica, Michalina Sablik, Gabi Skrzypczak, Katarzyna Sobczak, Justyna Teodorczyk, Turnus, Petro Vladimirov, Gabriela Warzycka-Tutak, Kaja Werbanowska, Weronika Zalewska, Szymon Żydek